Budowa Oka - Optyka

Gałka oczna znajduje się w przedniej części oczodołu i porusza się dzięki ruchom mięśni ocznych w zagłębieniu utworzonym przez tkankę tłuszczową oczodołu i liczne powięzie.

Wychodzący z niej nerw wzrokowy przechodzi przez otwór kostny do wnętrza czaszki i dalej do mózgu.

Oko ma w przybliżeniu kształt kuli o średnicy 24 mm, wypełnionej w większości bezpostaciową substancją (ciałkiem szklistym), znajdującej się pod ciśnieniem pozwalającym na utrzymanie jego kształtu.

Twardówka (sclera) jest najbardziej zewnętrzną częścią oka. Zbudowana jest z nieprzeźroczystejbłony włóknistej łącznotkankowej. W przedniej części oka przechodzi w rogówkę.

Rogówka (cornea) kształtem przypomina wypukłe szkiełko od zegarka. Zbudowana jest z przeźroczystej błony włóknistej.

Między twardówką i siatkówką leży naczyniówka (choroidea), która wraz z tęczówką (iris) i ciałem rzęskowym (corpus ciliare) tworzy błonę naczyniową, w której znajdują się naczynia krwionośne. Ciało rzęskowe utrzymuje soczewkę w odpowiednim położeniu.

Siatkówka (retina) jest receptorową częścią oka. Składa się z trzech warstw, przy czym najbliższa środka oka warstwa składa się z czopków i pręcików - komórek światłoczułych, a dwie pozostałe z neuronów przewodzących bodźce wzrokowe. Na siatkówce znajduje się plamka żółta, będąca miejscem o największym skupieniu czopków i z tego powodu cechuje się największą wrażliwością na barwy i światło. Nieco niżej znajduje się plamka ślepa - miejsce pozbawione komórek światłoczułych i dlatego niewrażliwe na światło. Jest miejscem zbiegu nerwów łączących komórki światłoczułe z nerwem wzrokowym.

Soczewka (lens) jest zawieszona między tęczówką a ciałem szklistym na obwódce rzęskowej. Składa się z torebki (capsule), kory (cortex) i jądra (nucleus) i ma dwie wypukłe powierzchnie - przednią i tylną. Jeśli wyobrazimy sobie soczewkę jako owoc, to torebka jest jego skórką, kora jego miąższem, a jądro pestką.

Tęczówka (iris) jest umięśnioną częścią błony naczyniowej otaczającej otwór nazywany źrenicą. Dzięki zawartemu w niej pigmentowi jest kolorowa. Mięśnie tęczówki pozwalają na zwiększanie lub zmniejszanie dopływu światła przez regulację wielkości źrenicy.

Przednia część gałki ocznej i wewnętrzna część powiek pokryte są spojówką (tunica conjuctiva).

W górno - bocznej części oczodołu znajduje się gruczoł łzowy wydzielający łzy mające za zadanie oczyszczać powierzchnię oka z zabrudzeń i nawilżać ją.

Mięśnie gałki ocznej

4 mięśnie proste: górny, dolny, przyśrodkowy i boczny, których tylne przyczepy znajdują się daleko za gałką oczną w szczycie oczodołu w tzw. pierścieniu ścięgnistym. Natomiast przednie przyczepy przymocowane są do gałki ocznej w odległości przeciętnie 7 mm do przodu od rąbka (koła wielkiego gałki ocznej), w położeniu zgodnym z ustawieniem wskazówki zegara kolejno na godzinie 12, 3, 6, 9. 2 mięśnie skośne: Przebieg mięśni skośnych jest odmienny i bardziej złożony. Mięsień skośny górny, przebiegający przez tzw. bloczek kieruje gałkę oczną ku dołowi, odwodzi ją (na zewnątrz) i skręca przyśrodkowo (ku nosowi). Mięsień skośny dolny obraca gałkę ku górze, bocznie, a skręca ku skroni. W odróżnieniu od mięśni prostych, mięśnie skośne przyczepiają się do tylnej części gałki ocznej.

Światło wpada do oka przez otwór źrenicy (czarną plamkę w środku tęczówki). Mięśnie w oku napinają się i rozluźniają, zmieniając w ten sposób ogniskową soczewki. Umożliwia to ostre widzenie ostrych przedmiotów znajdujących się w różnych odległościach od patrzącego. Światło skupia się na siatkówce znajdującej się na tylnej ściance oka, gdzie zachodzą reakcje chemiczne wywołujące impuls nerwowy przenoszony przez nerw wzrokowy do mózgu. W oku znajdują się dwa rodzaje komórek wrażliwych na światło - czopki i pręciki. Nazwy te pochodzą od kształtu tych komórek. Pręciki są wrażliwe na światło o małym natężeniu i niewrażliwe na barwy. To one pozwalają widzieć po ciemku. Za widzenie barwne odpowiadają trzy rodzaje czopków wrażliwych na kolory niebieski, czerwony, i zielony. I w czopkach, i w pręcikach znajdują się duże cząstki absorbują fotony i wywołują impulsy w nerwie wzrokowym.